عاليهء انسانى سراغ دارد . وسعت و عمق ديدگاه جلال الدين در حقايق انسانى ، مخصوصا از نظر رابطه انسان با ماوراى طبيعت ، در حدى است كه گويى موضوعاتى كه دربارهء اين رابطه براى او مطرح مىگردد ، اقيانوسهاى متلاطمى از حقايق و مسائل است ، اگرچه اين موضوعات به جهت قرار گرفتن در روى پردهء جهان هستى و از ديدگاه انسانها بسيار محدود و ناچيز ديده مىشوند ، و به همين جهت نارسايى الفاظ را در نشان دادن آنچه در ذهن خود راجع به موضوعات مىگذرد ، بارها گوشزد مىكند . گويى اين نمودها و موجودات طبيعى را از كالبدهاى محدود آنها درآورده مىخواهد واقعيات آنها را در يك واحد برتر نشان دهد ؛ آن واحد برتر كه بدون درك آن ، نه جهان طبيعت شناخته خواهد شد ، نه قدمى در معرفت الهى مىتوان گذاشت ، با دريافت همين واحد برتر است كه گوش درون انسان مىتواند آهنگ اصلى اين جهان را دريابد . « 1 » جلال الدين مولوى را علاوه بر آنكه بايد يكى از نوادر بزرگ تاريخ انديشهء بشرى و يكى از بزرگترين عرفا و شعراى همهء اعصار دانست ، يكى از شوريدگان و آلفتگان جامعه بشرى نيز بايد به شمار آورد . خاستگاه خانوادگى او و پدرى كه در تربيت فرزند ، از هيچ كوششى دريغ ندارد و محيط تحصيل دوران كودكى وى و استعداد شگرفى كه خداوند به وى عنايت فرموده است و آن توفيقات غبطه‌انگيز او در تحصيل دانشهاى اسلامى و اشراف به معارف والاى عصر و تيزنگرى عقاب‌وار او به همهء زواياى انديشگى و اشراق و جهش و پرواز روح بلند وى كه هماره از فراسوى ديدنيها ، ناديدنيها را مىكاود و تشنگى هميشگى وى كه آنچه يافت مىنشود ، آنش آرزوست ؛ و سرانجام ، برخورد او با مرشد و مرادى چون « شمس » همه ، نشان تام و تمام عنايت الهى به اين بزرگ‌مرد اعصار تفكر است . « 2 » بايد خاطرنشان ساخت مولوى از اهالى بلخ خراسان مىباشد كه به سبب مهاجرت از ايران و اقامت در روم ( شرقى ) به عنوان ملاى رومى معروف شده است و در اصل ايرانى خراسانى و يكى از بزرگان ادب و شعر و عرفان فارسى است .

--> ( 1 ) . جعفرى ، محمد تقى ، تفسير و نقد و تحليل مثنوى ، ج 1 ، ص 5 . ( 2 ) . جعفرى ، محمد تقى ، دريا به دريا ، مقدمه .